Zacznijmy od tego, skąd się wziął perfekcjonizm i jak wiedzie na drogę narcyzmu

Źródłem perfekcjonizmu jest dzieciństwo. Rozwój tej cechy jest pochodną relacji z rodzicami. Rozwojowi perfekcjonizmu sprzyjają wysokie, wręcz niemożliwe do spełnienia, oczekiwania rodziców i nieustanna krytyka. Dziecko jest przekonane, że musi zasłużyć na miłość rodzica, że jest ona zależna, przez co wkracza na ścieżkę zaburzeń osobowości narcystycznych. Drugim powodem narcyzmu jest tworzenie mitu wyjątkowości dziecka. Zdanie “Musisz być wyjątkowe, by być kochane” idealnie opisuje ten stan. 

Czy oczekiwanie perfekcji od dziecka jest równie szkodliwe dla samego rodzica?

Dr Konrad Piotrowski z Uniwersytetu SWPS zbadał, że osoby wymagające od siebie perfekcji mają silną motywację do osiągania najbardziej skomplikowanych celów, ale jednocześnie boją się porażki. Między innymi to ona determinuje ich sumienność w dążeniu do perfekcjonizmu. Oczekiwanie od dziecka, że będzie idealne, wpływa negatywnie zarówno na nie, jak i na samego perfekcjonistę. Wiąże się to z życiem w ogromnym stresie, obciążeniu rodzicielstwem i brakiem satysfakcji z niego. Najczęściej takie osoby żałują, że mają dzieci. 

A co, jeśli perfekcjonista wymaga głównie od kogoś?

Perfekcjoniści wymagający, że to inni będą idealni zamiast siebie, różnią się od tych skoncentrowanych na sobie. Są bardziej narcystyczni, psychopatyczni i makiawelistyczni. Uwielbiają prezentować swoją siłę, dominację i wyższość nad innymi. Są mniej ugodowi i uwielbiają kontrolę. Dla osiągnięcia swoich celów wykorzystują wywieranie presji, upokorzenie czy przemoc.

Perfekcjonizm prowadzi do zaburzeń narcystycznych u dziecka. Samo posiadanie tej cechy może być objawem narcyzmu. Jeśli dostrzegasz perfekcjonizm u siebie, popracuj nad swoim wewnętrznym dzieckiem na terapii, by uniknąć znęcania się nad potomstwem i wywołania u niego narcystycznych zaburzeń osobowości.

żródło: Artur Gąbka, “Newsweek”, Psychologia nastolatka.  

Artykuł Toksyczny rodzic perfekcjonista – sprawdź, czy jesteś jego dzieckiem pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Niedawno pisaliśmy o toksycznych teściach. Całość artykułu znajduje się TUTAJ. Tekst ten, stworzony przez wykwalifikowaną terapeutkę zajmującą się toksycznymi relacjami, Zuzannę Kuhl, wywarł ogrom emocji u wielu czytelników, a na facebookowych grupach poświęconych toksyczności powstało wiele dyskusji i zwierzeń na temat swoich przeżyć z manipulatorami.

Do redakcji napisano sporo wiadomości z prośbą o stworzenie artykułu także o toksycznych synowych i zięciach. Poniżej zamieszczamy jeden z wielu listów, jakie otrzymaliśmy od różnych czytelników. 

„Przeczytałam tekst o toksycznych teściowych. Może napiszecie o toksycznych synowych czy zięciach? Nie kontaktuję się z synem i jego rodziną, bo synowa mu na to nie pozwala. Nie życzy sobie również kontaktów z moim byłym mężem. Mnie wystarczyło jej zachowanie podczas kilku wizyt, nawet u nowo narodzonej wnuczki. Traktowanie z góry, oschłe i bez jakiejkolwiek serdeczności, proszenie się o zdjęcia maleństwa. Koniec końców zdobywanie ich poprzez Instagram, aż mnie zablokowała. Syn mógł się ze mną kontaktować tylko w drodze do lub z pracy. Teraz wymyśliła sobie wyjazd na stałe do Danii do jej ojca. Są tam już trzeci miesiąc. Syn nie może znaleźć odpowiedniej pracy i wiem z opowieści jego znajomych, że się tam przynajmniej zawodowo męczy. Synowa co chwilę z prawie trzyletnią wnuczką przyjeżdża do Polski do swojej matki, bo mała podobno co chwilę chora. Mój były mąż dostał burę od synowej przez telefon, że nie życzy sobie jego wizyt i zabierania czasu synowi. Nie mógł się z nim spotkać nawet w jego urodziny. Syn się męczy, ale ma już tak zmanipulowany mózg, że uważa, że jego żona i jej rodzina to najwspanialsi ludzie i odciął się od swojej rodziny. Natomiast ja usłyszałam niedawno, mówiąc, jak mnie to boli psychologowi: czemu panią to martwi? Przecież wychowała pani syna na wspaniałego męża. Toksyczni ludzie wychowują toksyczne dzieci.” – mój syn ma toksycznych teściów, a ja mam toksyczną synową. Szanuję wszystkich ludzi, siebie również. Potrafię stawiać granice i znam swoją wartość. Nie wchodzę z butami tam, gdzie mnie nie chcą, ale serce matki boli, jak jej dziecko jest krzywdzone psychicznie przez jedną z najbliższych mu osób. Napiszcie o toksycznych synowych i o tym, jak sobie mają z tym radzić osoby wysoko wrażliwe i kulturalne.”.

Zuzanna Kuhl, psychoterapeutka, odpowiada:

Dysfunkcyjne wzorce przechodzą z pokolenia na pokolenie i niezwykle trudno byłoby znaleźć rodzinę, w której jakaś dysfunkcja nie wystąpiła. Każde kolejne pokolenie mierzy się z bagażem poprzednich i wytwarza własne mechanizmy obronne, które mają pozwolić przetrwać trudy dzieciństwa.  Mechanizmy te najpierw nas chronią, a w dorosłości stają się zarówno źródłem naszych mocnych stron, jak i toksycznych zachowań. Jeśli na przykład w dzieciństwie ulegliśmy parentyfikacji, czyli zamianie ról między rodzicami a dzieckiem (wówczas oczekuje się, że to dziecko przejmie rolę rodzica i to ono będzie się nim opiekowało), mamy tendencję do brania odpowiedzialności za innych. Wymaga to od nas bardzo dużo odporności i psychicznej siły, co zabieramy ze sobą jako mocną stronę w dorosłe życie.  Druga strona tej monety to duża potrzeba kontroli, poczucie, że „wiemy lepiej” niż inni, że powinno być tak, jak my chcemy – i to już jest toksyczne. Praca nad sobą, na przykład w ramach terapii, polega między innymi na odkryciu tych mechanizmów i zobaczeniu obydwu jego stron. Na tym polega odpowiedzialność za własne życie oraz możliwość odzyskania wolności od pokoleniowych naleciałości, z których zazwyczaj nie zdajemy sobie nawet sprawy i które zza kulis rządzą naszym życiem.   Kiedy odkrywamy prawdę o sobie, możemy zdecydować, co jest dla nas wartościowe, a co chcielibyśmy (i powinniśmy) zmienić, żeby nie ranić siebie i innych osób. Na tym polega dojrzałość. W pracy tej bardzo pomagają emocje, zwłaszcza te trudne i nieprzyjemne. Każdy dyskomfort to sygnał, że coś jest nie tak. Np. możemy czuć złość, gdy ktoś przekracza nasze granice i to jest sygnał do ich obrony, natomiast to my decydujemy, czy ten sygnał wykorzystamy.   Jeśli pozostajemy w sytuacji, która jest dla nas niewygodna (czasami osoby trzecie mylnie sądzą, że dana sytuacja jest dla danej osoby właśnie niewygodna lub szkodliwa), robimy to dlatego, że jest to w ogólnym rozrachunku dla nas korzystniejsze, bo np. wyjście z takiej sytuacji wyobrażamy sobie jako przerażające. Zazwyczaj ten strach jest iluzją, która ma zatrzymać nas w tym, co już znamy. Nawet jeśli jakaś sytuacja jest dla nas niewygodna, jest znana, wiemy już jak się w niej poruszać i to jest bardzo ważne dla naszego mózgu, który bardzo nie lubi ryzyka związanego z tym, co nowe i nieznane. Jak widzicie, naszymi zachowaniami rządzi mnóstwo czynników. Opisałam tutaj zaledwie kilka z nich. Najlepiej przyjrzeć się sobie na sesji terapeutycznej, gdzie jak pod mikroskopem mamy szansę zobaczyć swoje mechanizmy i świadomie podejmować decyzje o przyszłości.

Odnosząc się do listu zatroskanej mamy, podkreśliłabym fakt, że syn jest dorosłym człowiekiem, który ma prawo decydować o sobie, a zadecydował, że chce być w obecnej relacji. Zdecydował się na nią, bo musi ona być dla niego korzystna – niekoniecznie toksyczna. Warto zaufać wyborom swoich dzieci. Powinniśmy je także zaakceptować. Im bardziej nie chcemy czegoś zaakceptować, tym bardziej to się umacnia i rośnie w siłę. Dajmy dorosłym osobom samodzielnie kierować własnym życiem, nawet jeśli uważamy, że robią to nie tak, jak my uważamy za słuszne. Syn najlepiej wie, co dla niego jest korzystne.

Próba kierowania życiem innych, zwłaszcza dorosłych osób, to jest właśnie zachowanie toksyczne.

Zamiast wskazywać palcem na zachowania innych, w jasny i zdrowy sposób komunikujmy swoje potrzeby. Nie oczekujmy jednak, że ktoś ma je kategorycznie spełniać, bo nie musi – może chronić swoje granice. Zamiast tego korzystajmy z praw, jakie mamy i o ile je mamy.

Zapraszamy do dyskusji na naszym Facebooku, Instagramie lub bezpośrednio pod artykułem.

Artykuł Teściowa pisze o synowej – Zuzanna Kuhl odpowiada pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Wszyscy popełniamy błędy, to normalne. Relacje z osobami toksycznymi, które nie widzą swoich przewinień, a więc nie chcą niczego w sobie naprawiać mimo naszych prób poprawienia z nimi stosunków, lepiej zakończyć. Należy pamiętać, że każdy z nas, nawet osoby niezaburzone, wykazują czasami zachowania o charakterze toksycznym. Jeśli masz do czynienia z osobą autorefleksyjną, która dostrzega swoje błędy i chce je naprawić, żeby zadbać o wasze relacje, warto poznać kilka sposobów, które w tym pomogą.

Zadbaj o swoje granice w relacji

Przede wszystkim pamiętaj, że aby czuć się dobrze w relacji z innymi, najpierw musisz czuć się dobrze z samym sobą. Wytyczaj granice zgodnie ze swoimi potrzebami. Zadbaj o siebie, a tym, którzy ich nie szanują, powiedz “żegnam”.

Nazwij truciznę

Przyjrzyj się samemu sobie. Spisz wszystkie zachowania drugiej strony, które sprawiły, że poczułeś się gorzej, naruszyły twoje granice i były krzywdzące. Następnie zastanów się, które z Twoich zachowań mogły to samo uczynić drugiej stronie i co Ty mógłbyś w sobie zmienić.

Rozmawiaj

Warto rozmawiać. Jeśli trzymasz w sobie niewypowiedziany żal, zniszczysz relację z samym sobą i innymi. Zakomunikuj otwarcie to, co Ciebie boli. Porozmawiaj o możliwościach zmiany danych zachowań i daj sobie oraz innym szansę na naprawienie błędów.

Wysłuchaj 

Nic nie dzieję się bez powodu, dlatego jeszcze raz podkreślimy, że rozmowa z osobą, z którą chcemy naprawić relacje, jest niezbędna. Warto poznać powody danego działania drugiej strony, by móc ją lepiej zrozumieć.

Wyciągnij rękę

Bardzo często duma nie pozwala nam na wyciągnięcie ręki do naszego bliźniego. Owszem, jeśli ktoś regularnie kąsa naszą dłoń i stosuje różnego rodzaju metody manipulacji oraz przejawia inne toksyczne tudzież powtarzające się zachowania, nie rzucaj pereł przed świnie. Podstawowym warunkiem naprawiania relacji jest chęć ich szczerego odnowienia, dostrzeżenia swojej winy, przeproszenia, a często naprawienia błędów. Czasami warto schować dumę w kieszeń i w pierwszej kolejności wyciągnąć rękę.

Obserwuj

O tym, jak rozróżnić szczere przeprosiny od tych fałszywych, pisaliśmy TUTAJ. Uzupełnij swoją wiedzę i obserwuj, czy czyjeś przeprosiny rzeczywiście szły w parze ze zmianą. Jeśli nie, najprawdopodobniej były one zwykłą manipulacją.

Napisz na Facebooku, co o tym sądzisz.

Artykuł Dowiedz się, w jaki sposób możesz naprawić relacje z innymi ludźmi pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Kiedy mówię o granicach nie lubię mówić o ich stawianiu, kojarzy mi się to ze sztucznym wytworem, murem, który musimy zbudować na podstawie… No właśnie czego? Wiedzy o sobie? O innych? Zespołu przekonań, jakie zostały przekazane nam w procesie socjalizacji czy też ogólnych norm i wzorów zachowań, które wyznaczają nam co można a co nie, co jest jeszcze dopuszczalne, a co stanowi absolutnie przekroczenie?

Wyobraź sobie, że jedziesz tramwajem i nagle obca Ci zupełnie osoba, siada na Twoich kolanach, co robisz?

Myślę, że większość z nas nie musiałaby przejść absolutnie żadnego szkolenia z asertywności, aby zareagować odpowiednio do sytuacji, a więc zadbać o swoją przestrzeń oraz granice i zakomunikować (w jakikolwiek sposób), że doszło do przekroczenia pewnych dopuszczalnych dla nas norm. Ponadto nie musielibyśmy stawiać tu żadnego muru, w sposób naturalny zareagowalibyśmy na przekroczenie dozwolonych dla siebie i swojego komfortu ram. Ten przykład ma Ci pokazać, że owe granice są już w Tobie, należy je jedynie na nowo dostrzec, wysłuchać i o nie zadbać (zakomunikować).

Co takiego więc dzieję się w momencie, kiedy w sytuacjach społecznych o potencjalnie mniejszej sile absurdu niż sytuacja w tramwaju (choć nie zawsze) nie potrafimy obronić własnych granic?

Zacznijmy od początku. Jeśli przebywasz lub przebywałeś w pobliżu małych dzieci, to zapewne zauważyłeś jak łatwo przychodzi im określanie czego chcą, a czego nie, co lubią, a co zupełnie nie jest dla nich. Jeśli granice dziecka są respektowane, a potrzeby zarówno fizyczne jak psychiczne zaspakajane, istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że dziecko to jako dorosły będzie wyposażony w umiejętność obrony własnych granic. Może być jednak tak (i często tak właśnie tak jest), że w okresie socjalizacji dziecko zostało nauczone zupełnie innego mechanizmu:

„Jako dzieci uczymy się ukrywać wewnętrzne życie, jeśli jest to jedyny sposób, by zapewnić sobie bliskość rodzica, który nie potrafi zaakceptować prawdy. Kiedy mówimy otwarcie o własnych uczuciach, dzielimy się prawdą na temat tego, czego doświadczamy w danej chwili. Jeżeli któreś z rodziców denerwuje się albo niepokoi, gdy dziecko wyraża swoje uczucia, ono uczy się, że należy te uczucia ukrywać, bo tylko wtedy relacja z rodzicami pozostaje bliska, serdeczna i spokojna.”[1]

Myślę, że pierwszym etapem powinno być odnalezienie i na nowo zapoznanie się ze swoimi granicami fizycznymi, intelektualnymi, emocjonalnymi, seksualnymi, materialnymi
i czasowymi.

Jest taki film „Uciekająca Panna Młoda”, gdzie kobieta po kolejnym burzliwym rozpadzie związku, w którym to dopasowywała się do każdego nowego partnera i jego osobowości, dociera do momentu w swoim życiu, kiedy chce dowiedzieć się kim jest, co lubi, a czego nie akceptuje i gdzie przebiegają jej własne granice. Siada więc wtedy, mając przed sobą kilka rodzajów jajek – na miękko, na twardo, sadzone itd. Próbuje każdego z nich i stara się odnaleźć własne Ja. Ta scena to dla mnie metafora tego, od czego powinieneś zacząć swój proces dbania o własne granice. I nie chodzi absolutnie o to, aby zamknąć się w sztywnych ramach i definicjach mówiących jaka jestem, czego nie lubię i nigdy nie polubię, a co kocham i kochać będę do końca. Życie jest zmienne i my jesteśmy zmienni, tak samo zmienne mogą być nasze granice, ta elastyczność jednak ma być wynikiem naszych indywidualnych doświadczeń, a nie rezultatem braku poznania i braku akceptacji dla samego siebie.

Zacznij więc od poszukiwania własnych granic, co będzie Twoim pomocnikiem?

Ah! Masz go cały czas przy sobie! Twoje emocje. Jeśli w jakiejś relacji poczujesz złość, smutek lub radość, spokój – zastanów się, o czym dane uczucia Cię informują. Być może złość jest informacją, że Twoje granice właśnie zostały przekroczone a Ty nic z tym nie zrobiłeś? Być może spokój jest informacją, że przy tej osobie Twoje granice są respektowane?

Zaufaj ciału – bardzo często z repertuaru naszego rozpoznania czy dana sytuacja jest dla nas akceptowalna czy też wykracza poza nasze granice, wykluczamy sygnały z ciała. Często nasz brzuch, głowa, ramiona, kark, klatka piersiowa (i wiele innych części ciała) poprzez swoje zaciśnięcie, spięcie, ból dają nam znać, że sytuacja jest dla nas trudna, wykracza poza nasze ramy tolerancji. Daj im uwagę, zapytaj jak Twoje ciało wskazuje na Twoje własne granice?

Wartości – to nasz życiowy kompas. To busola, która odpowiednio nastawiona będzie kierowała nas w kierunku tego, co dla nas ważne. Poznając swoje wartości poznasz również ramy tego, co dla Ciebie w życiu kluczowe, co sprawia, że czujesz się kwitnąco, że masz w sobie chęć do życia i czujesz, że idąc w ich kierunku zmierzasz ku życiu, którym chcesz żyć. Twoje wartości są Twoim wewnętrznym GPS-em. Za każdym razem, kiedy będziesz zbaczał z drogi, ignorował swoje granice, pozwalał je przekraczać, dostaniesz sygnał, ale to już od Ciebie zależy, czy go wysłuchasz. Jak je rozpoznać? Bardzo często robię z klientami następujące ćwiczenie: proszę ich o przypomnienie sobie 3 najtrudniejszych i 3 najszczęśliwszych momentów z ich życia. Dzięki temu ćwiczeniu powinny wyłonić się najważniejsze wartości Twojego życia. Spójrz na te wszystkie wydarzenia i zobacz co je łączy. Może jest to rodzina? Może rozwój osobisty? Twój pies, kot lub inne zwierzę? Kiedy wiesz co jest dla Ciebie w życiu najważniejsze, łatwiej będzie Ci to ochronić i pielęgnować.

Komunikuj swoje granice – możesz tu skorzystać z komunikatu „Ja” – nieatakującego komunikatu, który opiera się na Twoich emocjach i odczuciach
„Ja czuję …, kiedy Ty …, dlatego potrzebował_bym …”

Przykład: Ja czuję napięcie i dyskomfort, kiedy Ty podchodzisz do mnie tak blisko, dlatego prosiłabym Cię o stawanie nieco dalej ode mnie, kiedy chcesz mi coś powiedzieć.

To tylko przykład, ale możesz już dziś spróbować rozpisać sobie gotowe komunikaty dla najtrudniejszych dla Ciebie sytuacji, w których czujesz, że Twoje granice zostały naruszone.

Powodzenia!

Paulina Stępień – psychoterapeutka w trakcie szkolenia. Trenerka umiejętności psychospołecznych. Trenerka relaksacji oraz wizualizacji relaksacyjnych. Doktorantka Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Pasjonatka terapii ACT – Akceptacji i Zaangażowania. Pracuje z osobami zmagającymi się z sdepresją, zaburzeniami lękowymi oraz doświadczającymi trudności w życiu codziennym. Aktywnie prowadzi media społecznościowe:

https://www.instagram.com/trenerka.emocji/

https://www.tiktok.com/@trenerka.emocji?is_from_webapp=1&sender_device=pc

https://www.instagram.com/czulepisze/

Bardzo dziękujemy za tak wartościowy materiał! 🙂 Dajcie znać, co uważacie na ten temat – czekamy na Was w naszych mediach społeczniowych 🙂

Artykuł Dbaj o swoje granice – rozpoznaj je! pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Psychologia to dziedzina, która zajmuje się badaniem ludzkiego zachowania i myślenia. Często pojawiają się w niej fascynujące odkrycia, które pozwala nam lepiej zrozumieć nasze własne zachowanie i procesy myślowe. W tym artykule postaramy się przedstawić kilka ciekawych faktów i odkryć z dziedziny psychologii.

1.Efekt Zeigarnika – ta teoria mówi, że zadania, które zostaną przerwane, są lepiej zapamiętywane przez nasze mózgi niż te, które wykonaliśmy w całości. Zadania, które zostają przerwane, pozostawiają niedosyt w naszej psychice, co prowadzi do utrzymywania się pamięci o tych zadaniach w naszej pamięci dłużej.

2. Paradoks wyboru – im większa ilość opcji mamy, tym trudniej jest nam podjąć decyzję. W badaniach przeprowadzonych na uniwersytetach wykazano, że im większa ilość opcji, tym bardziej jesteśmy podatni na podjęcie złej decyzji.

3. Efekt Pygmaliona – ludzie często zachowują się w sposób, w jaki od nas oczekujemy. Jeśli oczekujemy, że osoba będzie się zachowywać dobrze, to istnieje większe prawdopodobieństwo, że rzeczywiście tak zrobi. To tzw. samo-spełniająca się przepowiednia.

4. Efekt Halo – ta teoria mówi, że pierwsze wrażenie ma bardzo duże znaczenie w naszych ocenach. Jeśli ktoś wydaje nam się sympatyczny, to mamy tendencję do postrzegania go jako osoby inteligentnej i kompetentnej.

5. Syndrom zanikającej perspektywy – ludzie mają tendencję do podejmowania decyzji, które dają im korzyści w krótkim czasie, zamiast myśleć o korzyściach długoterminowych. Często decyzje podejmujemy pod wpływem emocji, a nie racjonalnego myślenia.

6. Efekt Dunninga-Krugera – ludzie często przeceniają swoje umiejętności i wiedzę w dziedzinach, w których są słabi. Często myślimy, że jesteśmy lepsi niż jesteśmy w rzeczywistości.

7. Efekt Barnuma – ten efekt mówi, że ludzie mają tendencję do przyjmowania ogólnikowych opisów jako prawdziwych i trafnych dla siebie. To dlatego horoskopy, które mają charakter ogólnikowy, cieszą się tak dużą popularnością.

8. Paradoks Diderota – ten paradoks mówi, że kiedy kupujemy nowy przedmiot, to często zaczynamy chcieć kupować także inne przedmioty, które będą do niego pasowały. To może prowadzić do zbęd go wydatku i przepychu, zamiast skupienia się na wartości danego przedmiotu.

9. Efekt McGurka – ten efekt mówi, że nasze percepcje mogą być zmienione przez to, co słyszymy. Na przykład, jeśli widzimy wideo z osobą, która mówi coś, co nie pasuje do jej ruchów warg, to możemy mieć trudności w poprawnym rozpoznaniu, co ta osoba mówi.

10. Efekt świeżości – ten efekt mówi, że nowość przyciąga naszą uwagę. Często przyciąga nas to, co nowe i innowacyjne, nawet jeśli jest to coś, co w rzeczywistości nie ma dla nas wielkiej wartości.

Poznanie tych ciekawostek z dziedziny psychologii może pomóc nam lepiej zrozumieć nasze własne zachowanie i procesy myślowe. Może także pomóc nam w podejmowaniu lepszych decyzji i unikaniu błędów wynikających z naszych błędnych przekonań.

Artykuł 10 interesujących zjawisk psychologicznych pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Czym jest wstyd?

Wstyd to świadomość, lub często wmawianie sobie, że jest się nieustannie obserwowanym, ocenianym, poddanym osądzeniu, wyszydzeniu. Jeśli na przykład nie zdałeś egzaminu na prawo jazdy lub jakiegokolwiek innego, sam oceń, czy podczas wstydzenia się nie czujesz tego samego, co podczas niezdania ów sprawdzianów.

Skąd się bierze wstyd?

Na to pytanie odpowiedź zna chyba każdy z nas. Nie ma człowieka, który by nie odczuwał wstydu choć raz w życiu poza ludźmi chorymi psychicznie. Nieustanne wytykanie nam błędów sprawia, że czujemy się niepewni, nasza samoocena drastycznie spada, a nasze postrzeganie siebie ogranicza się do stwierdzenia : „jestem do niczego”. “Powinieneś dawać z siebie więcej w łóżku”, “Nie umiesz odpowiednio złożyć prania”, “Nie spełniasz moich oczekiwań dotyczących czułości”, “Musisz popracować nad swoim ciałem”, “Zacznij się inaczej ubierać”, “Zmień sposób malowania się”. 

Czy wstyd niszczy nam tylko psychikę?

Oczywiście, że nie. Emocje, w tym również wstyd, są powodem złego samopoczucia: na przykład chronicznego bólu głowy, uczucia zmęczenia czy bólu właściwie każdej części ciała. Organizm nigdy nie pozostaje obojętny na nasze emocje. Jeśli doświadczyłeś jakichkolwiek objawów somatycznych, organizm daje Ci znać, że czas najwyższy wprowadzić zmiany w związku, a być może rozstać się.

A co, jeśli partner wciąż mnie celowo zawstydza?

Jeśli partner chce nad sobą pracować, może zgłosić się na przykład na terapię – indywidualną lub par. Psycholog John Gottman wymienił cztery objawy, które mogą oznaczać rychły rozpad związku:

• nieustanne ocenianie i krytyka,
• pogarda, przejawiająca się często poniżającymi żartami w towarzystwie. Pamiętaj, że żart kończy się wtedy, gdy naruszamy godność i granice drugiego człowieka,
• postawa obronna, ona wiąże się oczywiście z niesprawiedliwym traktowaniem nas, niedocenianiem. To z kolei tworzy u osoby zawstydzonej reakcje obronne, na przykład takie jak złość,
• obojętność, czyli chroniczny brak czasu dla partnera czy wręcz całkowite ignorowanie go.

Jeśli osoba zawstydzana ma niskie poczucie własnej wartości, skłonności do obwiniania się, nieumiejętność regulowania emocji czy pochodzi z dysfunkcyjnej rodziny (na przykład doświadczyła od rodziców nadmiernych wymagań i kontroli), wstyd może być skrajnie dysfunkcyjny w związku.

Co ciekawe, wówczas osoba zawstydzona może używać języka wstydu, by poradzić sobie z napięciem, które on wywołuje. Jeśli partner zawstydzany mówi: “jestem do niczego”, najprawdopodobniej chce zatrzymać lawinę wstydu. 

Wstyd jako zwiększenie poczucia wyższości, kontroli i władzy w związku

Tak, partner często może wykorzystywać u osoby zawstydzanej jej brak poczucia własnej wartości i chroniczne odczuwanie wstydu do wszelkiego rodzaju manipulacji. Wstyd determinuje negatywne postrzeganie własnej osoby. Ludzie zawstydzani mogą dążyć do ideału, którego nigdy nie osiągną, ponieważ zawsze będą krytykowane przez zawstydzającego. Jest to samozapętlające się koło.

Czy jestem w bezpiecznym związku?

Jeśli zadajesz sobie to pytanie, przyjrzyj się swojej relacji z partnerem i zastanów się, czy jesteś wpędzany w poczucie wstydu. Jeśli jesteś dla partnera wciąż niedostatecznie dobry, zastanów się, czy związek daje Ci poczucie bezpieczeństwa, rozwoju, siły? Czy jesteś w zdrowej relacji czy może wyniszczającej?

A co, jeśli nie?

Skorzystaj z psychoterapii dla par. Ona często pomaga wypracować pozytywną zmianę w relacji obojga ludzi. Pod warunkiem, że obie strony tego chcą… Czy szczerze chcą?

Tekst sporządzony na podstawie artykułu Magdaleny Sękowskiej, Dwie twarze poczucia winy, „Psychologia”, nr ind. 416584.

Artykuł Wstyd w związku, czyli o zawstydzanych i zawstydzających pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Efekt Mandeli – czy wspomnienia można zmanipulować?

Nazwa efektu Mandeli pochodzi od Nelsona Mandeli, czyli legendarnego działacza na rzecz praw człowieka oraz przywódcy ruchu przeciwdziałającemu apartheidowi. To dlatego, że część osób utrzymuje się zdania, że pamięta doskonale, iż Mandela zmarł w latach 80. XX wieku. Nie jest to do końca prawdziwe. Żył on aż do roku 2013, a w latach pomiędzy 1994 r. a 1999 r. był nawet prezydentem RPA.

Czym głosiciele efektu Mandeli tłumaczą powyższe zjawisko? Nie tym, że ich pamięć jest zwodnicza, ani tym, że nie byli zbyt zainteresowani działalnością ruchu wyzwoleńczego w RPA – i przez to nie pamiętają dokładnie. Wytłumaczeniem są przebicia pamięci z równoległego wszechświata!

Czym głosiciele efektu Mandeli tłumaczą powyższe zjawisko? Nie tym, że pamięć ich zawodzi. Ani tym, nie byli zbyt zainteresowani działalnością ruchu wyzwoleńczego w RPA i przez to dokładnie nie pamiętają. Wytłumaczeniem są przebicia pamięci z równoległego wszechświata!

Nauka posługuje się językiem faktów, a fakty na temat pamięci są takie, że w niczym nie przypomina ona kamiennego posągu. Nie jest to raz stworzony twór, który pozostaje niezmienny na wieki. Jest wręcz przeciwnie. Mózg nigdy nie pozostaje w bezruchu, cały czas porządkuje, odtwarza, analizuje, interpretuje i – co oczywiste – wytwarza dane. Nie tylko na temat teraźniejszości, ale również na temat wspomnień z przeszłości.

Być może, kiedy pierwszy raz oglądaliście „Imperium kontratakuje”, nie zwracaliście uwagi na słynny cytat. Dopiero, gdy później usłyszeliście lub przeczytaliście go w nieprawidłowej wersji został przez Was zapamiętany. Różnica pomiędzy jedną a drugą wypowiedzią jest minimalna. Mózg chętnie uzupełnił wcześniejsze dane nowymi informacjami. Podobna sytuacja mogła nastąpić w wielu innych przypadkach.

Jeśli nadal nie czujecie się przekonani, to przypomnijcie sobie spotkanie rodzinne. Duży stół, rodzinne grono i zażarte kłótnie na temat wydarzeń sprzed dekady lub dwóch. Babcia twierdziła, że wczasy w Afryce miały miejsce w osiemdziesiątym siódmym, bo „Ewa była w drugiej ciąży i miała tę sukienkę w koła”. Wujek za to zarzekał się, że to było w osiemdziesiątym dziewiątym, bo „kupiliśmy wtedy trabanta”.

Fakty mogły być natomiast takie, że każde z nich pamięta trochę co innego. Ich mózgi skupiły się na innych informacjach, a potem „przetasowały” je tak, jak im pasowało. Niestety nie ma w tym nic mistycznego, żadnych przebić z równoległego wszechświata.

Artykuł Efekt Mandeli – czy wspomnienia można zmanipulować? pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Wszyscy chociaż raz mieliśmy styczność z tymi terminami, ale cóż one dokładnie oznaczają?

Wyjaśniamy!

ABX – to procedura eksperymentalna.

Czym jest abulia? To spadek umiejętności do inicjowania działania albo myślenia.

Czym jest aura w psychologii? Aura jest subiektywnym odczuciem, które zazwyczaj poprzedza napad padaczkowy bądź migrenowy.

Ataksja sensoryczna – jest inaczej określana bezładem ruchowym. Częściowa bądź całkowita dysfunkcja określonych czynności ruchowych.

Annoyer – ten termin pochodzi z języka angielskiego i oznacza bodziec o nieprzyjemnych bądź szkodliwych właściwościach. Poznając annoyer organizm uczy się go unikać albo przed nim uciekać.

Anikonia – jest pojęciem używanym do określenia stanu, kiedy jednostka nie jest w stanie wyobrazić sobie pewnych rzeczy.

Anozogozja – jest pojęciem stosowanym do określenia sytuacji, w której jednostka nie chce sobie uświadomić, że jest chora bądź upośledzona.

Apestat – pojęcie to jest czasami używane do określenia obszaru w podwzgórzu, który może mieć wpływ na apetyt.

O czym mówiła reguła Humpty-Dumpty?

Reguła Humpty-Dumpty jest zasadą, która mówi o tym, że terminy używane w nauce często są mylące. Twórcą tej reguły jest L. Carroll, który w dialogu wypowiadanym przez swojego bohatera umieścił następujące słowa: „Kiedy używam słowa, to znaczy ono właśnie to, co chcę, aby znaczyło – ani mniej, ani więcej”. Psychologowie uważają, iż podobnej reguły używają naukowcy, którzy chętnie posługują się neologizmami.

Czym jest ślepota smakowa?

Ślepotą smakową nazywa się brak umiejętności wyczuwania smakiem niektórych substancji. Czasem substancja ta jest niewyczuwana po prostu w pewnym stężeniu, w innym będzie wyczuwana.

Dawniej sądzono, że niektórzy ludzie nie wyczuwają w ogóle pewnych substancji, ale teraz wiadomo już, że „ślepota” na te smaki nie jest całkowita. Substancje są wyczuwalne, gdy ich stężenie jest większe.

Co to jest atawizm?

Atawizmem określa się ponownie ujawnienie się cechy, która nie ujawniała się w kilku ostatnich pokoleniach. Atawizm jest dowodem na to, iż cechy genetyczne nie zanikają, natomiast mogą pozostać uśpione przez jakiś czas, a potem ponownie się ujawnić.

O atawizmie można mówić jeszcze w przypadku, gdy mamy do czynienia z ponownym wystąpieniem pewnych pierwotnych zachowań.

Artykuł Słownik terminów psychologicznych pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Niezależnie od tego, jaki mamy sprzęt – telewizor, nagłośnienie itp. nic nie zastąpi wizyty w kinie. Nie jest to subiektywna opinia, tylko wyniki badań naukowców. Udowadniają oni, że zanurzenie się w seansie filmowym na sali kinowej ma o wiele więcej pozytywnych skutków niż moglibyśmy przypuszczać.

1. Wzmocnienie poczucia wspólnoty

Współcześnie – wbrew pozorom – bardzo łatwo nam się od siebie oddalić. Dzięki smartfonom i wszechobecnemu dostępowi do internetu jesteśmy ze sobą w stałym kontakcie, ale czy w bliskiej relacji? Oglądanie filmu w kinie to doświadczenie, które przeżywamy wspólnie. W czasie seansu kinowego jesteśmy w namacalnej wspólnocie z innymi widzami, słyszymy ich reakcje i „zarażamy się” emocjami – śmiechem, zdziwieniem lub zaskoczeniem. Sala kinowa jest jednym z nielicznych miejsc, gdzie wspólnie, bez zewnętrznych bodźców możemy przeżywać jednocześnie to samo.

2. Oglądanie pomaga w zachowaniu lepszej koncentracji

Konieczność skoncentrowania się na jednym obrazie w pewien sposób równoważy problemy z koncentracją wynikające z ogromnej ilości bodźców generowanych przez środowisko, w którym przebywamy. Gdy idziemy do kina – wyciszamy bądź wyłączamy telefon, jednocześnie odcinając się od „pushów”, które napływają do nas z zewnątrz. Kraje zachodnie już od dawna stosują kinoterapię, która pozwala na wyciszenie oraz odzyskanie spokoju ducha.

3. Realne odrealnienie

W kinie naprawdę możemy oderwać się od codziennych spraw. Seans staje się azylem dla naszych głów stale zajętych myśleniem nad kilkoma rzeczami jednocześnie. W kinie możemy po prostu usiąść i „wyłączyć” bieżące sprawy. Profesor neurologii poznawczej UCL, dr Joseph Devlin wyjaśnia:

„Doświadczenia kulturowe, takie jak chodzenie do kina, dają naszemu mózgowi możliwość poświęcenia naszej niepodzielnej uwagi przez dłuższy czas. W szczególności w kinie nie mamy nic innego do zrobienia poza zatraceniem się w filmowej historii”.

4. Nasz poziom kreatywności wzrasta

Seans w kinie może być – paradoksalnie – odłączeniem silnych bodźców – Facebooka, Instagrama, Twittera, torpedujących nas powiadomień i agresywnych reklam. Sprzyja to procesom twórczym, refleksom – wywoływanym bierne, bez skupiania się nad nimi. Pobudza również naszą wyobraźnię.

5. Czysty, nieskalany relaks

Stres towarzyszący codziennym sprawom jest nieunikniony. Zapomnijmy jednak na chwilę o naukowych badaniach, a skupmy się na najprostszym – wizyta w kinie jest po prostu relaksująca. Wchodząc na salę kinową oddajemy się w pełni klimatowi, który tam panuje, wczuwamy w losy bohaterów i chociaż na chwilę zapominamy o codziennych bolączkach.

Jesteś miłośnikiem seansów kinowych czy domowych?

Daj znać na Instagramie bądź Facebooku, który film jest Twoim ulubionym – pozwól innym poczuć radość płynącą z oglądania!

Artykuł Korzyści płynące ze wspólnego oglądania filmu w kinie! pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Co to jest?

Syndrom gotującej się żaby polega na tym, że warunki, w których się znajdujemy stopniowo zmieniają się na gorsze, a my się do nich przyzwyczajamy. Dzieje się to do momentu, kiedy okazuje się, że jesteśmy tak bardzo zmęczeni ich znoszeniem, że nie mamy zasobów, aby się z nich wyrwać.

O syndromie gotującej się żaby po raz pierwszy powiedział francuski pisarz oraz filozof Olivier Clark.

Jeśli włożymy żabę do garnka pełnego wody i stopniowo zaczniemy ją podgrzewać, żaba zacznie dostosowywać temperaturę swojego ciała do wody. Dzieje się tak, ponieważ płaz ten utrzymuje się przy życiu zmieniając swoją temperaturę pod wpływem środowiska. Jednak kiedy woda jest już na granicy zagotowania, żaba nie potrafi dłużej się dostosowywać. Właśnie w tym momencie decyduje się wyskoczyć z garnka, czego oczywiście – zrobić nie może, ponieważ całą swoją energię wykorzystała na dostosowanie się do warunków otoczenia. W końcu umiera.

Co zabiło żabę?

Pomyśl. Twoją pierwszą myślą była odpowiedź „gotująca się woda”? Tak naprawdę żaby nie zabiła woda, tylko niezdolność do podjęcia decyzji o wyskoczeniu z garnka w momencie, kiedy jej siły jeszcze na to pozwalały.

O czym mówi nam syndrom gotującej się żaby?

Gotujący się płaz uważał, że ma jeszcze czas, aby wyskoczyć z garnka, a gotująca się woda nie jest na tyle gorąca, aby nie mógł z niej wyskoczyć.

Przełóżmy tę sytuację na nasze funkcjonowanie oraz emocje. Często dostosowujemy się do rzeczywistości, w której funkcjonujemy. Robimy to raz, drugi i trzeci, aż do momentu, gdy zauważamy, że jednorazowe dostosowanie stało się w naszym życiu czymś powszechnym. Po kilku miesiącach pojawiają się kolejne ustępstwa, a opisywana wcześniej woda staje się coraz bardziej gorąca. Gdy nasz wysiłek emocjonalny zwiększa się względnie wolno, może to prowadzić do sytuacji, w której nie zauważymy, że wdarł się on do naszego życia na dłużej i przybrał formę, która nie jest dla nas wygodna.

Nasza codzienność a „gotująca się żaba”

Opisywana koncepcja znajduje odniesienie do wielu płaszczyzn naszego życia – relacji zawodowych, rodzinnych oraz partnerskich.

W pracy pozwalamy sobie na trwanie w niezdrowych relacjach z szefem bądź współpracownikami. Nie protestujemy w obliczu obraźliwych komentarzy ze strony przełożonego, tłumacząc sobie, że być może dzisiaj ma zły dzień lub miał na myśli zupełnie coś innego. Nie mówimy głośno o swoich potrzebach, bo przecież z pracą „nie jest łatwo”, a tutaj wypłata zawsze jest na czas.

Gdy nasi rodzice nadmiernie ingerują w funkcjonowanie naszej rodziny – nie protestujemy. Nikogo nie chcemy urazić, tłumaczymy sami sobie, że przecież to nic złego. Pozwalamy na krytykowanie sposobu wychowywania dzieci, czy relacji z partnerem. Przymykamy oko na kąśliwe uwagi z myślą, że cotygodniowe rodzinne spotkanie za kilka minut się skończy.

Spotykamy się ze znajomymi, którzy nadmiernie obarczają nas swoimi problemami i nie pozostawiają przestrzeni na nasze wypowiedzi. Po każdym spotkaniu obiecujemy sobie, że nigdy więcej nie pozwolimy sobie na taką formę spędzania czasu, a od lat nic się nie zmienia.

Jak nie dać „się ugotować”?

• Pamiętaj, że czasami warto powiedzieć „dość”. Pozwoli Ci to skupić się na sobie samym.
• Podejmij wysiłek i zastanów się czy czynności, które codziennie wykonujesz nie przerastają Cię zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym.
• Nie oglądaj się przez całe życie na innych – czasami warto wziąć sprawy w swoje ręce.
• Miej kontrolę nad swoim życiem. Zanim przejdziesz do realizacji kolejnej prośby otoczenia, zastanów się, czy nie jesteś choć trochę wykorzystywany. Jeżeli nie czujesz się komfortowo – to znaczy, że coś powinno się zmienić.

Podejmij decyzję i wykonaj „skok” zanim będzie na to za późno. Nie zapominajmy, że długie tolerowanie niekorzystnych dla nas rzeczy nie prowadzi do niczego prócz problemów i osiągnięcia granicy wytrzymałości. Kiedy ją przekroczymy, znajdziemy się w sytuacji ekstremalnej.

Jeżeli myślisz, że już brakuje Ci sił, a sytuacja, w której się znajdujesz nie ma wyjścia – nie wahaj się i poproś o pomoc specjalistę.

Artykuł Syndrom gotującej się żaby – czym jest? pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.