Niedawno pisaliśmy o toksycznych teściach. Całość artykułu znajduje się TUTAJ. Tekst ten, stworzony przez wykwalifikowaną terapeutkę zajmującą się toksycznymi relacjami, Zuzannę Kuhl, wywarł ogrom emocji u wielu czytelników, a na facebookowych grupach poświęconych toksyczności powstało wiele dyskusji i zwierzeń na temat swoich przeżyć z manipulatorami.

Do redakcji napisano sporo wiadomości z prośbą o stworzenie artykułu także o toksycznych synowych i zięciach. Poniżej zamieszczamy jeden z wielu listów, jakie otrzymaliśmy od różnych czytelników. 

„Przeczytałam tekst o toksycznych teściowych. Może napiszecie o toksycznych synowych czy zięciach? Nie kontaktuję się z synem i jego rodziną, bo synowa mu na to nie pozwala. Nie życzy sobie również kontaktów z moim byłym mężem. Mnie wystarczyło jej zachowanie podczas kilku wizyt, nawet u nowo narodzonej wnuczki. Traktowanie z góry, oschłe i bez jakiejkolwiek serdeczności, proszenie się o zdjęcia maleństwa. Koniec końców zdobywanie ich poprzez Instagram, aż mnie zablokowała. Syn mógł się ze mną kontaktować tylko w drodze do lub z pracy. Teraz wymyśliła sobie wyjazd na stałe do Danii do jej ojca. Są tam już trzeci miesiąc. Syn nie może znaleźć odpowiedniej pracy i wiem z opowieści jego znajomych, że się tam przynajmniej zawodowo męczy. Synowa co chwilę z prawie trzyletnią wnuczką przyjeżdża do Polski do swojej matki, bo mała podobno co chwilę chora. Mój były mąż dostał burę od synowej przez telefon, że nie życzy sobie jego wizyt i zabierania czasu synowi. Nie mógł się z nim spotkać nawet w jego urodziny. Syn się męczy, ale ma już tak zmanipulowany mózg, że uważa, że jego żona i jej rodzina to najwspanialsi ludzie i odciął się od swojej rodziny. Natomiast ja usłyszałam niedawno, mówiąc, jak mnie to boli psychologowi: czemu panią to martwi? Przecież wychowała pani syna na wspaniałego męża. Toksyczni ludzie wychowują toksyczne dzieci.” – mój syn ma toksycznych teściów, a ja mam toksyczną synową. Szanuję wszystkich ludzi, siebie również. Potrafię stawiać granice i znam swoją wartość. Nie wchodzę z butami tam, gdzie mnie nie chcą, ale serce matki boli, jak jej dziecko jest krzywdzone psychicznie przez jedną z najbliższych mu osób. Napiszcie o toksycznych synowych i o tym, jak sobie mają z tym radzić osoby wysoko wrażliwe i kulturalne.”.

Zuzanna Kuhl, psychoterapeutka, odpowiada:

Dysfunkcyjne wzorce przechodzą z pokolenia na pokolenie i niezwykle trudno byłoby znaleźć rodzinę, w której jakaś dysfunkcja nie wystąpiła. Każde kolejne pokolenie mierzy się z bagażem poprzednich i wytwarza własne mechanizmy obronne, które mają pozwolić przetrwać trudy dzieciństwa.  Mechanizmy te najpierw nas chronią, a w dorosłości stają się zarówno źródłem naszych mocnych stron, jak i toksycznych zachowań. Jeśli na przykład w dzieciństwie ulegliśmy parentyfikacji, czyli zamianie ról między rodzicami a dzieckiem (wówczas oczekuje się, że to dziecko przejmie rolę rodzica i to ono będzie się nim opiekowało), mamy tendencję do brania odpowiedzialności za innych. Wymaga to od nas bardzo dużo odporności i psychicznej siły, co zabieramy ze sobą jako mocną stronę w dorosłe życie.  Druga strona tej monety to duża potrzeba kontroli, poczucie, że „wiemy lepiej” niż inni, że powinno być tak, jak my chcemy – i to już jest toksyczne. Praca nad sobą, na przykład w ramach terapii, polega między innymi na odkryciu tych mechanizmów i zobaczeniu obydwu jego stron. Na tym polega odpowiedzialność za własne życie oraz możliwość odzyskania wolności od pokoleniowych naleciałości, z których zazwyczaj nie zdajemy sobie nawet sprawy i które zza kulis rządzą naszym życiem.   Kiedy odkrywamy prawdę o sobie, możemy zdecydować, co jest dla nas wartościowe, a co chcielibyśmy (i powinniśmy) zmienić, żeby nie ranić siebie i innych osób. Na tym polega dojrzałość. W pracy tej bardzo pomagają emocje, zwłaszcza te trudne i nieprzyjemne. Każdy dyskomfort to sygnał, że coś jest nie tak. Np. możemy czuć złość, gdy ktoś przekracza nasze granice i to jest sygnał do ich obrony, natomiast to my decydujemy, czy ten sygnał wykorzystamy.   Jeśli pozostajemy w sytuacji, która jest dla nas niewygodna (czasami osoby trzecie mylnie sądzą, że dana sytuacja jest dla danej osoby właśnie niewygodna lub szkodliwa), robimy to dlatego, że jest to w ogólnym rozrachunku dla nas korzystniejsze, bo np. wyjście z takiej sytuacji wyobrażamy sobie jako przerażające. Zazwyczaj ten strach jest iluzją, która ma zatrzymać nas w tym, co już znamy. Nawet jeśli jakaś sytuacja jest dla nas niewygodna, jest znana, wiemy już jak się w niej poruszać i to jest bardzo ważne dla naszego mózgu, który bardzo nie lubi ryzyka związanego z tym, co nowe i nieznane. Jak widzicie, naszymi zachowaniami rządzi mnóstwo czynników. Opisałam tutaj zaledwie kilka z nich. Najlepiej przyjrzeć się sobie na sesji terapeutycznej, gdzie jak pod mikroskopem mamy szansę zobaczyć swoje mechanizmy i świadomie podejmować decyzje o przyszłości.

Odnosząc się do listu zatroskanej mamy, podkreśliłabym fakt, że syn jest dorosłym człowiekiem, który ma prawo decydować o sobie, a zadecydował, że chce być w obecnej relacji. Zdecydował się na nią, bo musi ona być dla niego korzystna – niekoniecznie toksyczna. Warto zaufać wyborom swoich dzieci. Powinniśmy je także zaakceptować. Im bardziej nie chcemy czegoś zaakceptować, tym bardziej to się umacnia i rośnie w siłę. Dajmy dorosłym osobom samodzielnie kierować własnym życiem, nawet jeśli uważamy, że robią to nie tak, jak my uważamy za słuszne. Syn najlepiej wie, co dla niego jest korzystne.

Próba kierowania życiem innych, zwłaszcza dorosłych osób, to jest właśnie zachowanie toksyczne.

Zamiast wskazywać palcem na zachowania innych, w jasny i zdrowy sposób komunikujmy swoje potrzeby. Nie oczekujmy jednak, że ktoś ma je kategorycznie spełniać, bo nie musi – może chronić swoje granice. Zamiast tego korzystajmy z praw, jakie mamy i o ile je mamy.

Zapraszamy do dyskusji na naszym Facebooku, Instagramie lub bezpośrednio pod artykułem.

Artykuł Teściowa pisze o synowej – Zuzanna Kuhl odpowiada pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Zuzanna Kuhl: Niestety, w relacjach toksycznych „przepraszam” nie jest używane jako oznaka skruchy, ale jako narzędzie manipulacji partnerem/ dzieckiem/ synową, etc.

Osoba toksyczna najczęściej przeprasza wyłącznie po to, aby:

Nie czuć się już winna/y

Jest to deklaracja złożona z egoistycznych pobudek. Ta osoba w rzeczywistości myśli: „Czuję się winny/a z powodu tego, co się stało, a poczucie winy nie jest przyjemnym uczuciem. Mówię, że przepraszam, żebym to ja poczuła/s się lepiej, a nie ty.”

Zakończyć rozmowę

W tym wypadku “przepraszam” to sposób na zakończenie sporu, którego przepraszający wolałby uniknąć. Ta toksyczna osoba w rzeczywistości myśli: „Jestem zmęczony/a i znudzony/a tym nieporozumieniem, więc używam tych słów, aby wyjść z tej sytuacji, bo nie jestem gotowy/a na dojrzałą rozmowę na ten temat lub nie wierzę albo nie zależy mi na tym, aby dotrzeć do prawdziwego problemu. Powiem “przepraszam”, abyś przestał/a walczyć o swoje granice. Może się wydawać, że poddaję się tutaj Twojemu punktowi widzenia, ale w rzeczywistości używam tego wyrażenia, aby uniknąć konsekwencji sytuacji, którą spowodałam/em.”

Przejąć kontrolę 

Toksyczna osoba w rzeczywistości myśli: „Mówię ci to, co chcesz usłyszeć nie dlatego, że to mam na myśli, ale dlatego, że wiem, że to cię uspokoi, a potem pozwoli mi pociągnąć za Twoje sznurki tak, jak ja tego chcę. Jeśli nie powiem “przepraszam”, istnieje duże prawdopodobieństwo, że wydarzy się coś, czego nie chcę — może przestaniesz ze mną rozmawiać lub zostawisz mnie.”

Przenieść swoją winę na Ciebie

W tym przypadku “przepraszam”  to wyrażenie mające na celu wywołanie przeprosin u drugiej strony, dzięki czemu pierwotny, toksyczny, przepraszający może zrzucić pełną winę na ofiarę.

Przenieść odpowiedzialność za swoje czyny na Ciebie

W tym wypadku osoba toksyczna, potocznie zwana toksykiem, w rzeczywistości myśli: „Chciałem cię skrzywdzić i nie jest mi z tego powodu przykro. Żeby nie musieć zmieniać swojego zachowania, przerzucę odpowiedzialność za to, co się stało na ciebie. To ty zrobiłeś/aś coś, co mnie zdenerwowało: nie byłeś/aś tam, gdzie powiedziałeś/aś, że będziesz, uśmiechałeś/aś się do nieznajomego w nieodpowiedni sposób, odpowiedź na mojego SMS-a trwała zbyt długo. Ta cała sytuacja to twoja wina i to ty powinieneś/powinnaś mnie przeprosić. To Tobie powinno być przykro.

Przetestować Twoje granice

Ta osoba najzwyczajniej w świecie testuje Twoje granice. Sprawdza, jak daleko może się posunąć. „Wiem, co Cię zrani i robię to z premedytacją, bo testuję cię, żeby sprawdzić, co mi ujdzie na sucho, co zniesiesz, a co nie. „Przepraszam” to tylko coś, co mówię, zanim ponownie przekroczę Twoje granice.

„Przepraszam” ma znaczenie jedynie, gdy za tym słowem idzie zmiana zachowania.

Nie zasługujesz na krzywdę, więc jeśli twój partner/teściowa/teść/przyjaciółka/etc. ciągle powtarza „przepraszam”, a Ty nadal czujesz, że coś jest nie tak, zacznij obserwować jego działania. Czy naprawdę zachowuje się jak osoba, która żałuje tego, co zrobiła? A może powtarza swoje toksyczne zachowania cyklicznie? Może za każdym razem w nieco inny sposób?

Jeśli chcesz ustalić, czy jesteś w związku na przykład z toksycznym partnerem, pamiętaj, że to, co twój partner robi, jest ważniejsze niż to, co mówi.

Autorką artykułu jest Zuzanna Kuhl – psychoterapeutka, która na co dzień pracuje z ofiarami toksycznych relacji w rodzinie i poza nią.  Po więcej informacji na ten temat zapraszamy na 

Instagram

oraz

Facebook

Artykuł „Przepraszam” osoby toksycznej, czyli o fałszywych przeprosinach pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Zuzanna Kuhl, terapeutka, stworzyła proste ćwiczenia, które mogą pomóc Tobie osiągnąć wyznaczone sobie cele. Przetestuj je na sobie i podziel się z nami ich rezultatami na Instagramie. 

Co poczułaś/eś, czytając to pytanie? Że jest niepoważne? Że zawracam Ci głowę bzdurami? Że nie masz czasu na takie dyrdymały?

Temat marzeń może Ci się wydawać niepoważny, śmieszny, tymczasem to właśnie od marzeń zaczyna się kreowanie Twojej rzeczywistości.

Rozejrzyj się w miejscu, w którym teraz jesteś. Wszystko, co widzisz dookoła siebie, wszystko, co kiedykolwiek zostało stworzone, najpierw było myślą, marzeniem, pomysłem.

Ekran, na którym to czytasz, sprzęty, które Cię otaczają, kubek, w którym piłaś/eś rano kawę, zaczęły swoją egzystencję jako idea, koncepcja, marzenie.

Dlaczego w takim razie nie miał/a/byś/  włączyć marzeń w Twoją codzienną rutynę? Czemu nie potraktować marzeń jako pełnoprawnej części Twojego życia?

Co czujesz, patrząc na te pytania? Czy pojawia się wewnętrzny krytyk? Mówi, że przecież jesteś  „panią stąpającą twardo po ziemi” albo “ jestem człowiekiem, który nie ma czasu na bzdury”?  Zobacz tę część siebie.

Zaakceptuj ją.

Uszanuj.

Zastanów się,  przed czym Cię ostrzega Twój wewnętrzny głos krytyki. Posłuchaj go i weź jego słowa pod uwagę.

Podziękuj mu i zaproponuj, żeby popatrzył na Wasz nowy zwyczaj – snucie marzeń.

Pomyśl o tej sferze życia, która wymaga obecnie Twojej uwagi. Mogą to być relacje z innymi, rodzina, finanse, praca, zdrowie, a może duchowość?

Czego potrzebujesz w tej sferze? Jak chciał/a/byś się w niej czuć? Sprawdź, w jaki sposób odczuwasz to w ciele.

Zobacz, kim jesteś, kiedy to czujesz – jak wyglądasz, jak się poruszasz, gdzie się znajdujesz.

Zastanów się, czy jesteś sam/a, czy ktoś jest obok Ciebie. Jeśli tak, kto to jest? Jaki typ osób Ci towarzyszy?

Jak wygląda Twój typowy dzień?

Realizacja każdego marzenia to droga, która składa się z bardzo wielu małych, prozaicznych, codziennych kroków.

To uczucie, to jak chciał/a/byś się czuć w przyszłości, to Twój nowy kompas. Miej go z tyłu głowy, pamiętaj o nim i myśl o nim  tak często, jak to możliwe. Pamiętaj, że każda najmniejsza decyzja, którą codziennie podejmujesz, może Cię albo przybliżyć, albo oddalić od Twojego marzenia, dlatego decyduj uważnie i świadomie.

W sferę marzeń wprowadziła Cię Zuzanna Kuhl – terapeutka, która na co dzień dzieli się swoją wiedzą na Instagramie @toksyczni.rodzice.

Artykuł Kiedy ostatnio zdarzyło Ci się marzyć? pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.

Kiedy możemy uznać, że ktoś jest toksyczny?

Zuzanna Kuhl: Toksycznymi nazywamy te osoby, które wywierają negatywny wpływ na innych poprzez swoje zachowanie. Czasami wyrządzają krzywdę drugiemu człowiekowi np. poprzez manipulację emocjonalną, wywoływanie poczucia winy, strachu lub zobowiązania do pełnego oddania się matce lub ojcu. 

Czy osoby toksyczne wiedzą, że takie są? 

 – Niektórzy robią to wszystko świadomie, na przykład ciemne typy osobowości (psychopaci, narcyzi, socjopaci), ale nie wszyscy tak naprawdę zdają sobie sprawę z tego, że wyrządzają krzywdę swoim dzieciom. Jeśli jesteśmy wychowani w toksycznym domu, uznajemy dysfunkcyjne zachowania za normalne, ponieważ wzorujemy się na zasadach panujących w miejscu, z którego pochodzimy, a potem, w dorosłym życiu, kontynuujemy negatywne wzorce.

Skąd mam wiedzieć,  że  nie jestem toksyczną matką lub ojcem?

 – Toksyczny rodzic jest bardziej zainteresowany własnymi potrzebami niż potrzebami dziecka. Nie pozwala swoim pociechom na podejmowanie własnych decyzji. Najczęściej nie przeprasza za swoje błędy, ani nie przyznaje, że to, co robi, jest niewłaściwe. Wszelkie  nadużycia lub zaniedbania mają tendencję ciągłego lub postępowego charakteru. Niestety toksyczne zachowania i dysfunkcje najczęściej  przechodzą z pokolenia na pokolenie.

 „Rodzic toksyczny” to ogólny termin opisujący tych, którzy wykazują niektóre lub wszystkie z następujących cech:

– zachowanie egocentryczne; osoba egocentryczna może być emocjonalnie niedostępna, narcystyczna lub nie dbająca o potrzeby swojej pociech,

– przemoc fizyczna, emocjonalna i werbalna;  nadużyciem nie zawsze jest bicie, krzyk, czy groźby. Bardziej subtelne, lecz nie mniej raniące formy nadużycia to wyzwiska, zrzucanie winy i odpowiedzialności na dzieci, milczenie (ciche dni) lub gaslighting,

– nadmierna kontrola; czyli naruszanie prywatności dziecka lub pozbawienie go możliwości podejmowania własnych decyzji. Tacy rodzice są zbyt krytyczni i kontrolują decyzje nawet swoich dorosłych dzieci,

– zachowania manipulacyjne; to zjawisko ma miejsce, gdy rodzic próbuje  kontrolować swoje dziecko poprzez wzbudzanie w nim poczucia winy lub wstydu. Toksyczni rodzice często używają pieniędzy jako karty przetargowej,

– brak poszanowania granic swojego dziecka; toksyczni rodzice mają tendencję do wywierania presji na swoim potomku, w celu zaspokojenia swoich potrzeb.Dobrym testem dla każdej relacji, nie tylko z rodzicami, jest stawianie granic. Jeśli rodzic reaguje na nasze granice agresją, obraża się, przestaje odzywać lub próbuje wywołać poczucie winy, mamy do czynienia z zachowaniem toksycznym. Jeśli takie zachowania są normą dla danego rodzica, mamy do czynienia z rodzicem toksycznym. 

W jaki sposób dzieci mogą się bronić przed toksycznymi rodzicami? Czy od razu powinny zerwać z nimi kontakt?

 – Zerwanie kontaktu to ostateczność, ale czasami nieunikniona. Zawsze polecam zacząć od stawiania granic, najlepiej używając komunikatu: Ja, np. „Jest mi przykro, kiedy ty nie szanujesz moich granic. Chciałabym, żebyś patrzyła też na moje potrzeby. Jeśli tak się nie stanie, będę się z tobą spotykać znacznie rzadziej” i obserwowanie reakcji drugiej strony. Jeśli granice będą respektowane, relacja idzie w dobrą stronę, jeśli nie, wprowadzamy sankcje, o których wspomnieliśmy. Nie mamy obowiązku utrzymywać relacji, w której druga osoba stale nas rani, nawet jeśli jest to rodzic. Nie jesteśmy niczyim workiem treningowym. Mamy prawo oczekiwać szacunku. Mamy prawo chcieć czuć się dobrze z ludźmi, z którymi jesteśmy w relacji. Ważnym elementem terapii osób DDD/DDA jest praca z wewnętrznym dzieckiem, czyli straumatyzowanymi w dzieciństwie częściami naszej psychiki.

Jak mogę sobie pomóc w trudnej relacji z rodzicem?           

– Poza stawianiem granic każdy powinien trzyma się prawdy i faktów, czyli obserwować zachowania rodzica w zestawieniu z tym, co mówi. Jeśli ktoś powtarza, że nas kocha albo że robi coś dla naszego dobra, a jednocześnie nas notorycznie rani, to ani nie jest to miłość, ani nie chodzi o nasze dobro. W relacji z toksycznymi ludźmi ważne jest, żebyśmy pamiętali, że mamy prawo czuć się dobrze w relacjach, w których jesteśmy. Jeśli kontakt z kimś musimy odchorowywać kilka godzin lub dni, jeśli czujemy się znacznie gorzej po spotkaniu czy rozmowie z taką osobą, mamy pełne prawo rozluźnić lub zerwać kontakt. Naszym obowiązkiem jest chronić siebie i swoje dzieci przed toksycznym wpływem innych ludzi.

Czy można oszacować, ilu rodziców w Polsce jest toksycznych?

 Oszacowanie tego wydaje mi się niemożliwe, natomiast każde dzieciństwo jest źródłem traum, nawet jeśli nasi rodzice byli wystarczająco dobrzy i bardzo się starali. Kolejne fazy wychowania np odstawienie dziecka od piersi może wywołać traumę i sprawić ze dziecko podświadomie odczyta to jako odrzucenie. Trudno tutaj mówić o toksyczności, a trauma zaistniała. Dojrzewanie i wzrastanie polega m.in. na pokonywaniu przeciwności. One nas kształtują i dają nam sile i umiejętności, których później potrzebujemy. 

Jakie mogą być skutki posiadania takiego rodzica? 

Skutek toksycznego dzieciństwa to występowanie syndromu DDD/DDA (dorosłe dzieci z rodzin dysfunkcyjnych / dorosłe dzieci alkoholików). Syndromy te to adaptacyjna odpowiedź na zaburzone warunki dorastania i rozwoju, zespół mechanizmów i cech przystosowawczych umożliwiający przetrwanie w rodzinie dysfunkcyjnej/alkoholowej. Osoby doświadczające tego syndromu charakteryzują się niskim poczuciem własnej wartości, poczuciem bycia gorszym bądź lepszym od innych. Ofiary toksycznych rodziców czują, że są mniej wartościowe, odrzucone, samotne, nie zasługują na miłość, szacunek, uwagę. Stąd z kolei może wyrastać potrzeba nadmiernego kontrolowania siebie i innych, by pozornie zwiększyć  poczucie  bezpieczeństwa. Osoby z którymi pracuję, często boją się zmian lub przeciwnie – angażują się w ryzykowne zachowania. Mają trudności z nawiązywaniem i utrzymaniem bliskich relacji, ponieważ nierzadko czują lęk przed odrzuceniem. Na szczęście dzieci toksycznych rodziców mogą zmienić to wszystko dzięki psychoterapii.

Jakie jest prawdopodobieństwo, że i ja stanę się kiedyś człowiekiem toksycznym, skoro takich mam rodziców? Czy mogę temu zaradzić?

– Nasi rodzice są toksyczni, ponieważ toksyczni byli ich rodzice itd. Tak że i ja, jeśli pochodzę z dysfunkcyjnego domu, mam toksyczne zachowania. Te toksyczne zachowania to są często mechanizmy obronne, które wykształciliśmy w dzieciństwie, żeby moc przeżyć dysfunkcje, które w nim panowały. Lekarstwem na toksyczne zachowania jest zawsze świadomość, która rodzi się z obserwacji swoich zachowań i wzorców jakie obserwowaliśmy w dzieciństwie. Sprawdźmy, czy są w nas jakieś toksyczne zachowania rodziców, które powtarzamy. Czytajmy o tym, z czym się wiąże syndrom DDD/DDA i sprawdzajmy, które z objawów nas dotyczą. Pracujmy nad nimi na przykład w terapii lub autoterapii.

Na pytania odpowiadała Zuzanna Kuhl – terapeutka pracująca między innymi z dorosłymi dziećmi toksycznych i dysfunkcyjnych rodziców. 

Jakie są Twoje doświadczenia z rodzicami? Opowiedz innym swoją historię i zajrzyj na profil Zuzanny Kuhl na Instagramie lub Facebooku, by zyskać wiedzę z zakresu toksycznych relacji i sposobach radzenia sobie z nimi. 

Kliknij, jeśli szukasz wsparcia.

Artykuł Czy Twoi rodzice są toksyczni? pochodzi z serwisu Tekstualni.pl.